Tin tổng hợp liên quan đến Trung cộng và Biển Đông (ngày 30.10.2026)

Từ trái sang: Bộ trưởng Quốc phòng Phi Luật Tân Gilberto Teodoro, Bộ trưởng Quốc phòng Úc Richard Marles, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi và Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth chụp ảnh chung trong cuộc họp quốc phòng bốn nước bên lề Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng tại Cebu, Phi Luật Tân, ngày 28/10/2026. (Ảnh: Bộ Chiến tranh Mỹ)

Mỹ, Nhật Bản, Úc và Phi Luật Tân nhất trí mở rộng hợp tác quốc phòng tại một hội nghị an ninh khu vực ở Cebu, Phi Luật Tân, hôm thứ Tư (28/10). Nội dung hợp tác mở rộng bao gồm phối hợp chặt chẽ hơn trong các cuộc tập trận quân sự và tăng cường điều phối chính sách quốc phòng.

Bốn nước cũng bàn việc cùng đầu tư vào hạ tầng quân sự tại Phi Luật Tân. Manila đang tăng cường các quan hệ đối tác an ninh trong bối cảnh nhiều lần đối đầu với tàu Trung cộng ở Biển Đông.

Bốn lãnh đạo quốc phòng gặp nhau bên lề Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng, gồm Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi, Bộ trưởng Quốc phòng Úc Richard Marles và Bộ trưởng Quốc phòng Phi Luật Tân Gilberto Teodoro.

Sau cuộc họp, ông Hegseth nhấn mạnh việc thúc đẩy hợp tác quân sự thực chất dọc chuỗi đảo thứ nhất, kéo dài từ Nhật Bản qua Đài Loan đến Phi Luật Tân.

“Chúng tôi đang vượt qua lời nói, tiến tới hợp tác thực chất dọc chuỗi đảo thứ nhất, nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu để bảo đảm hòa bình bằng sức mạnh,” ông viết hôm thứ Năm (29/10).

Ông Hegseth và ông Teodoro cũng thảo luận về việc hiện đại hóa hệ thống chỉ huy và kiểm soát quân sự, tăng cường hợp tác an ninh nhằm răn đe các mối đe dọa ở Biển Đông.

“Chúng tôi đang đẩy nhanh nỗ lực hiện đại hóa [Lực lượng Vũ trang Phi Luật Tân] và nâng cao khả năng tác chiến phối hợp dọc chuỗi đảo thứ nhất,” ông Hegseth viết cùng ngày. Tác chiến phối hợp ở đây chỉ khả năng lực lượng Mỹ và Phi Luật Tân phối hợp hoạt động với nhau.

Tại cuộc họp báo hôm 29/10, ông Marles cho biết bốn nước đã thảo luận việc phối hợp các hoạt động quân sự, cùng đầu tư vào hạ tầng tại Phi Luật Tân và điều phối chính sách quốc phòng tốt hơn. Ông nhắc tới các công trình hạ tầng hiện có trên đảo Luzon và Mindanao, dù chưa có thông báo nào về dự án xây dựng mới hay cam kết tài trợ cụ thể.

Bộ trưởng Quốc phòng Úc còn nói về hợp tác tập trận ngày càng mở rộng. Năm nay, hàng trăm binh sĩ Úc tham gia cuộc tập trận Balikatan giữa Mỹ và Phi Luật Tân. Trong khi đó, hàng trăm quân nhân Mỹ dự kiến tham gia cuộc tập trận Alon giữa Úc và Phi Luật Tân vào năm tới.

Các cuộc thảo luận diễn ra vào thời điểm cuộc tập trận đa quốc gia Keen Sword 27 vừa kết thúc hôm thứ Năm. Bốn nước nói trên cùng 5 quốc gia khác đã tham gia cuộc tập trận này.

Trong tuyên bố cùng ngày do Lực lượng Mỹ tại Nhật Bản phát đi, Chuẩn Đô đốc Jay Clark, giám đốc Nhóm Kiểm soát Tập trận Song phương của Keen Sword, nói về tầm quan trọng của hạ tầng và sự phối hợp giữa lực lượng các nước đối tác.

Ông Clark nói cuộc tập trận “cho thấy chúng tôi có năng lực cung cấp hạ tầng thiết yếu” để hỗ trợ mọi quốc gia đối tác cùng triển khai các sáng kiến về tác chiến, y tế, hậu cần và duy trì lực lượng.

“Cuộc tập trận cũng giúp chúng tôi tiếp tục hoàn thiện các kênh liên lạc song phương và liên minh có sức chống chịu tốt,” ông nói.

Tranh chấp trên biển giữa Phi Luật Tân và Trung cộng

Ông Teodoro và ông Koizumi hội đàm song phương hôm thứ Tư. Hai ông bày tỏ quan ngại nghiêm trọng về các hoạt động cưỡng ép ngày càng thường xuyên của Trung cộng quanh Nhật Bản, cũng như những hành động nguy hiểm mà Trung cộng liên tục nhắm vào Phi Luật Tân ở Biển Đông.

Hai bộ trưởng phản đối mọi nỗ lực thay đổi hiện trạng bằng vũ lực hoặc cưỡng ép và nhất trí tăng cường hợp tác quốc phòng, trong đó có kế hoạch chuyển giao trang thiết bị và tiếp tục đàm phán một hiệp định bảo vệ thông tin quân sự mật. Các cuộc thảo luận về trang thiết bị tiếp nối những cuộc đàm phán đã được công bố hồi tháng 5.

Hôm 24/9, tàu Trung cộng đã chặn một chuyến tiếp tế của Phi Luật Tân cho binh sĩ đồn trú tại Bãi Cỏ Mây, theo quân đội Phi Luật Tân.

Năm 2016, một tòa trọng tài quốc tế ra phán quyết bác bỏ cơ sở pháp lý cho yêu sách hàng hải sâu rộng của Trung cộng đối với phần lớn Biển Đông. Bắc Kinh từ chối công nhận phán quyết này.

Bắc Kinh cáo buộc Manila cản trở hội nghị quốc phòng

Khi hội nghị quốc phòng ASEAN khép lại hôm thứ Năm, Bắc Kinh cáo buộc một chính trị gia Phi Luật Tân không nêu tên đã cản trở Trung cộng tham dự.

Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung cộng Trương Hiểu Cương (Zhang Xiaogang) đưa ra cáo buộc này tại một cuộc họp báo, nhưng không nêu tên chính trị gia đó hoặc nói rõ những hành động cản trở cụ thể. Ông còn tuyên bố nhiều nước ASEAN đã phản đối cách làm của Phi Luật Tân, song cũng không nêu tên các nước này.

Trung cộng cử một tùy viên quốc phòng đến hội nghị thay vì Bộ trưởng Quốc phòng Đổng Quân.

Trước đó, hôm 19/10, một tranh cãi ngoại giao đã nổ ra giữa hai nước sau khi Manila triệu tập Đại sứ Trung cộng Tỉnh Tuyền vì những phát biểu mà các quan chức Phi Luật Tân cho là lời đe dọa sử dụng vũ lực quân sự.

Ông Teodoro, người chủ trì hội nghị quốc phòng ASEAN, bác bỏ tuyên bố của Bắc Kinh rằng các thành viên ASEAN khác phản đối cách Phi Luật Tân xử lý việc Trung cộng tham dự hội nghị.

“Về phía ASEAN, tôi không cho rằng các nước thành viên ASEAN của chúng tôi nghĩ như vậy. Nếu có, họ đã báo cho tôi biết,” ông nói tại cuộc họp báo bế mạc hôm 29/10. “Vì vậy, đó là lập trường của Trung cộng, không phải lập trường của ASEAN.”

Theo ông Teodoro, Trung cộng đã có cơ hội trình bày lập trường, nhưng các đối tác đối thoại phải tuân theo quy định của ASEAN.

“Không quốc gia nào có quyền nhận định về các quy trình của ASEAN, ngoại trừ các nước thành viên ASEAN,” ông nói. “Việc họ được lắng nghe như thế nào là do chính ASEAN quyết định, chứ không phải bất kỳ ai khác.”

Arthur Zhang/ The Epoch Times

Dai Ky Nguyen (30.10.2026)

Trung cộng chỉ báo trước cho Úc 2 giờ về vụ phóng tên lửa ra Thái Bình Dương

Đại sứ quán Trung cộng chỉ báo cho Úc khoảng 2 giờ trước khi quân đội nước này phóng tên lửa tầm xa xuống Nam Thái Bình Dương hồi tháng 7, một quan chức Úc cho biết tại Thượng viện.

Ngày 6/7/2026, tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm do ĐCSTQ thử nghiệm từ Biển Đông đã rơi xuống vùng biển nơi tập trung tương đối nhiều quốc đảo ở Nam Thái Bình Dương. (Bản đồ Google／Đồ họa do The Epoch Times thực hiện)

Bà Sarah deZoeten, Vụ trưởng Vụ Chính sách Quốc phòng và An ninh Quốc gia của Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc (DFAT), trình bày việc này tại phiên điều trần ngân sách của Thượng viện hôm thứ Tư (28/10). Bà cho biết Đại sứ quán Trung cộng tại Canberra đã liên hệ với quan chức của bộ này hôm 6/7, đúng ngày phóng. Còn tại Bắc Kinh, giới chức quân sự Trung cộng chuyển cùng thông tin này.

Các thông báo hàng không phát đi hôm 5/7 và 6/7 chỉ cảnh báo về “hoạt động nguy hiểm hoặc mảnh vỡ không gian”. Bà không cho biết thêm chi tiết.

Bà deZoeten cho rằng cách thông báo này của Trung cộng không đạt chuẩn minh bạch mà Bộ Quy tắc Ứng xử La Hay đề ra. Đây là một thỏa thuận quốc tế tự nguyện, nhằm tăng tính minh bạch quanh các vụ phóng tên lửa đạn đạo.

Trung cộng không ký bộ quy tắc này và chưa cam kết tuân thủ các điều khoản trong đó.

Vụ phóng diễn ra đúng lúc Thủ tướng Úc Anthony Albanese và Ngoại trưởng Penny Wong đang thăm Fiji. Hai người có mặt tại Suva để ký hai hiệp ước, trong đó có một hiệp ước về quốc phòng.

Thượng nghị sĩ Jessica Collins của Đảng Tự do hỏi Úc có cảnh báo chính phủ các nước Thái Bình Dương về vụ phóng hay không. Bà Wong đáp: “Tôi đã ở Suva cùng Thủ tướng để ký kết Liên minh Vuvale và Liên minh Đại dương Hòa bình. Vậy thì bà có thể tự suy ra”.

Bà Wong không nói rõ Úc đã báo cho những chính phủ nào trong khu vực.

Giới chức Úc cũng không cho biết họ có coi thời điểm vụ phóng là trùng hợp hay không.

Bà Wong nêu quan ngại với Ngoại trưởng Trung cộng

Bà Wong cho biết bà đã “trực tiếp và đích thân” nêu vụ thử với Ngoại trưởng Trung cộng Vương Nghị tại Manila hôm 21/7.

“Chúng tôi nhấn mạnh tầm quan trọng của sự minh bạch và của việc trấn an về ý định. Chúng tôi coi vụ thử tên lửa là hành động gây mất ổn định và ghi nhận những quan ngại mạnh mẽ mà nhiều lãnh đạo Thái Bình Dương đã bày tỏ”, bà nói.

Ngay trong ngày phóng, khi còn ở Suva, bà Wong tuyên bố Úc đã nói với Trung cộng rằng Canberra coi vụ thử này là “gây mất ổn định cho khu vực”.

Hồi tháng 9, lãnh đạo các nước Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương họp tại Palau đã bày tỏ quan ngại về một vụ thử tên lửa đạn đạo xuyên lục địa gần đây bay qua một số nước thành viên “mà không thông báo đầy đủ”. Họ kêu gọi mọi vụ thử sau này phải báo trước ít nhất 24 giờ.

Tuyên bố này không nêu tên Trung cộng. Riêng Nauru tách mình khỏi tuyên bố.

Được hỏi vì sao Nauru có lập trường khác, bà Elizabeth Peak, người đứng đầu Văn phòng Thái Bình Dương, nói đó “là câu hỏi dành cho Nauru”. Bà cho biết thêm chưa nước thành viên nào của diễn đàn nói với Úc rằng họ bị Trung cộng gây sức ép vì lập trường của mình.

Úc cũng đã cùng 39 nước khác tham gia một tuyên bố do Mỹ dẫn đầu tại Hội nghị Giải trừ Quân bị của Liên Hợp Quốc, theo bà deZoeten. Tuyên bố cho rằng các vụ thử không báo trước đầy đủ là nguy hiểm và làm tăng nguy cơ tính toán sai lầm.

Bà Jan Adams, Thứ trưởng Ngoại giao và Thương mại Úc, được hỏi Trung cộng có phát tín hiệu sẽ thử thêm hay không. Bà trả lời: “Theo tôi biết thì không”.

Rex Widerstrom

The Epoch Times (29.10.2026)

Úc tố cáo Trung cộng tăng cường sức mạnh quân sự, gây áp lực ở Đông Nam Á

Tham dự hội nghị các Bộ trưởng Quốc Phòng ASEAN mở rộng, ADMM Plus, tại Cebu – Philipines, hôm nay 29/10/2026, lãnh đạo Quốc Phòng Úc Richard Marles lên án « Trung cộng đang tăng cường sức mạnh quân sự, tạo ra những sức ép đối với các nước Đông Nam Á » và đó cũng là điều « thách thức » Canberra.

Bộ trưởng Quốc phòng Phi Luật Tân Gilberto Teodoro Jr. chào đón đồng nhiệm Úc Richard Marles trước thềm Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN mở rộng (ADMM-Plus) lần thứ 13 tại Cebu, Phi Luật Tân, ngày 29 tháng 10 năm 2026. REUTERS/Eloisa Lopez/Pool REUTERS – Eloisa Lopez

Phát biểu với báo giới, sau cuộc họp ADMM Plus, bộ trưởng Quốc Phòng Úc Richard Marles tuyên bố : « Chúng ta đang thấy rõ ràng là Trung cộng tăng cường sức mạnh quân sự chưa từng thấy kể từ sau Thế Chiến Thứ Hai (…) Bắc Kinh không giải thích về lý do đẩy mạnh cỗ máy quân sự nhưng Trung cộng đang tạo ra áp lực đối với các quốc gia Đông Nam Á ». Đây cũng là một thách thức mà Úc phải đối mặt.

Theo AFP, lãnh đạo Quốc Phòng Úc nhấn mạnh, cần bảo đảm là những luật lệ đã được công nhận thì phải được tiếp tục áp dụng, vì đối với một cường quốc tầm trung như Úc, chính những luật lệ đó mới có thể mang lại quyền tự quyết. Ông kêu gọi tăng cường hợp tác với các nước Đông Nam Á, cũng như trong khuôn khổ Bộ Tứ Squad.

Squad là một cơ chế hợp tác không chính thức về an ninh, quốc phòng gồm giữa Úc, Nhật Bản, Hoa Kỳ và Phi Luật Tân.

Trung cộng chỉ cử đại diện của bộ Quốc Phòng tham gia hội nghị ADMM Plus, đồng thời tố cáo « một chính khách » của nước chủ nhà là Phi Luật Tân « cản trở việc Trung cộng tham gia hội nghị Cebu ». Tránh nêu đích danh người gây ra trở ngại nói trên, phát ngôn viên bộ Quốc Phòng Trung cộng cho rằng, hành động đó « trái ngược với tinh thần của hội nghị và vi phạm các chuẩn mực ngoại giao, làm phương hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của Trung cộng ».

RFI (29.10.2026)

Phi Luật Tân nêu vấn đề Biển Đông và tranh chấp Thái Lan – Cam Bốt tại các cuộc họp ASEAN

Hội nghị Bộ trưởng Quốc Phòng ASEAN (ADMM) lần thứ 20 khai mạc ngày 28/10/2026 tại thành phố Lapu-Lapu trên đảo Cebu, Phi Luật Tân. Bộ trưởng Gilbert Teodoro của nước chủ tịch luân phiên cho biết vấn đề Biển Đông và tranh chấp Thái Lan-Cam Bốt là một phần trong các nội dung thảo luận.

Lãnh đạo quốc phòng các nước tham dự hội nghị không chính thức các Bộ trưởng Quốc phòng khối ASEAN (ADMM) ở Cebu, Phi Luật Tân, ngày 28/10/2026. via REUTERS – JAM STA ROSA

Trong bài phát biểu khai mạc hội nghị, được trang ABS-CBN trích dẫn, ông Teodoro khẳng định rằng tranh chấp tại Biển Đông cần được giải quyết thông qua « các biện pháp hòa bình và hợp pháp », đồng thời cảnh báo nguy cơ bất đồng nội bộ về chủ đề này khi nhấn mạnh « sức mạnh của chúng ta nằm ở sự đa dạng » và « không nên để những khác biệt gây chia rẽ nội bộ ».

Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền đối với gần như toàn bộ Biển Đông, bất chấp  phán quyết năm 2016 của Tòa Trọng tài Thường trực La Haye khẳng định các yêu sách này không có cơ sở pháp lý. Với vai trò là chủ tịch luân phiên ASEAN năm 2026, Phi Luật Tân cố gắng đạt được Bộ Quy tắc ứng xử (COC) về Biển Đông với Trung cộng. Tuy nhiên, theo bài viết của The Diplomat ngày 28/10, Lào có thể cản trở nỗ lực tập thể này.

Về tranh chấp Thái Lan-Cam Bốt, bộ trưởng Quốc Phòng Phi Luật Tân cho biết sẽ thúc đẩy « một giải pháp hòa bình và lâu dài cho tình hình hiện nay ». Hai nước thành viên ASEAN tranh chấp tại hai điểm nóng : tuyên bố chủ quyền chồng lấn đối với một khu vực rông rộng 27.000 km2 trên Vịnh Thái Lan, nơi có trữ lượng năng lượng dưới đáy biển trị giá 300 tỷ đô la ; bất đồng về phân định đường biên giới đất liền dài 800 km giữa hai nước dẫn đến xung đột vũ trang vào năm 2025. Tuy nhiên, tháng 10/2026, Tòa Trọng tài Thường trực cho biết cả hai chính phủ đã đồng ý « tham gia một cách xây dựng vào tiến trình hòa giải ».

Ngoài ra, bộ trưởng Quốc Phòng Phi Luật Tân cũng kêu gọi các nước ASEAN mở rộng hợp tác về an ninh lương thực và năng lượng trong bối cảnh chuỗi cung ứng bị gián đoạn do các xung đột trên thế giới. Hiện tượng siêu El Niño cũng được đề cập vì có thể tác động đến an ninh khu vực, đặc biệt là nguồn cung cấp thực phẩm, nước, điện và kết nối mạng.

Hội nghị ADMM sẽ tiếp tục đến thứ Năm 29/10, song song với Hội nghị ADMM Plus lần thứ 13 để thảo luận về các mối quan ngại an ninh chung cùng với các đối tác như Mỹ, Úc, Ấn Độ, Trung cộng.

RFI (28.10.2026)

Mỹ, Nhật cùng đồng minh tập trận Keen Sword ở chuỗi đảo thứ nhất ở Đông Á

Từ ngày 19 đến 29/10/2026, Mỹ và Nhật Bản tổ chức cuộc tập trận đa phương Keen Sword 2027, khởi động tại đảo Ishigaki của Nhật Bản. Theo bộ Quốc Phòng Mỹ, cuộc tập trận huy động khoảng 45.000 binh sĩ của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản và 11.000 quân nhân Mỹ cùng 40 tàu chiến, trong đó có hàng không mẫu hạm USS Theodore Roosevelt và 260 máy bay. Úc, Canada, Pháp, Đức, New Zealand, Hà Lan và Phi Luật Tân được mời tham gia. Hàn Quốc và Anh Quốc cử quan sát viên.

Hình tư liệu : Các chiến hạm Mỹ Nhật tham gia cuộc tập trận chung “Keen Sword” trên Thái Bình Dương, ngày 10/12/2010. ASSOCIATED PRESS – Itsuo Inouye

Cuộc tập trận Keen Sword 27, được Mỹ và Nhật Bản tổ chức hai năm một lần từ năm 1986, đang diễn ra tại nhiều địa điểm ở Nhật Bản và khu vực chuỗi đảo thứ nhất từ Đông Á xuống Đông Nam Á. Theo Đô đốc Tawara Tateki, tư lệnh Bộ Chỉ huy Tác chiến Liên quân Nhật Bản, mục tiêu của cuộc diễn tập là nâng cao khả năng duy trì hòa bình và ổn định thông qua các hoạt động phòng không, phòng thủ tên lửa, hậu cần, tái tiếp tế, sửa chữa cơ sở hạ tầng, sơ tán thương binh và tác chiến trên biển. Úc tham gia với gần 300 quân nhân, máy bay tuần tra P-8A Poseidon, tàu hộ vệ HMAS Stuart cùng các đơn vị không gian mạng và không gian vũ trụ.

Ngay trước khi cuộc tập trận Keen Sword bắt đầu, hàng không mẫu hạm Liêu Ninh của Trung cộng cùng ba tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường (Vô Tích, An Sơn và Hoài Nam) đã vượt eo biển Miyako ra Thái Bình Dương, sau đó quay về Biển Đông và tiếp tục di chuyển xuống phía nam Phi Luật Tân. Đáng chú ý, nhóm tàu lần này không đi theo lộ trình quen thuộc, từ bờ biển phía nam Trung cộng, qua eo biển Ba Sĩ hoặc Balintang, men theo phía đông Phi Luật Tân trước khi quay lại Biển Đông, mà lần này men theo bờ biển phía tây Phi Luật Tân để hướng xuống biển Celebes.

Theo chuẩn đô đốc Roy Vincent Trinidad, người phát ngôn Lực lượng Vũ trang Phi Luật Tân về vấn đề Biển Tây Phi Luật Tân (theo cách gọi của Manila, tức Biển Đông), hành trình bất thường của nhóm tàu cần được đặt trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị khu vực và nỗ lực phô diễn sức mạnh quân sự của Bắc Kinh.

Trả lời trang ABS-CBN của Phi Luật Tân ngày 26/10, ông cho rằng hoạt động này có thể liên quan đến cuộc tập trận Keen Sword. Dù xác nhận đội tàu Trung cộng đã đi qua khu vực Mindanao ngày 22/10, ông nhấn mạnh đây « không phải là điều đáng báo động ». Bộ Tư lệnh miền Tây Mindanao (WestMinCom) đã điều tàu theo dõi khi đội tàu Trung cộng di chuyển từ khu vực Zamboanga del Norte hướng xuống biển Celebes.

RFI (27.10.2026)