Chuyện dài ICE

von | Jan. 14, 2026 | Tin tức |

Từ vụ ‘hả hê’ trước cái chết của Renee Nicole Good

 

Trúc Phương/Người Việt
13.1.2026
Vụ nhân viên ICE Jonathan Ross bắn chết cô Renee Nicole Good ngày 7 Tháng Giêng, 2026, đã làm bùng lên làn sóng biểu tình khắp nước Mỹ. Tuy nhiên nếu theo dõi mạng xã hội, bên dưới những status của các tờ báo lớn tường thuật vụ việc, vẫn có một tỷ lệ rất đông những người bày tỏ hả hê bằng cách “thả mặt cười” và viết những bình luận ác ý, dù trước đó không lâu họ từng phẫn nộ và “lên án bạo lực” khi nhà hoạt động cực hữu Charlie Kirk bị ám sát.
Trong làn sóng bố ráp dữ dội của ICE, bao nhiêu người đã chết?
Mức độ bạo lực nặng tay của ICE (U.S. Immigration and Customs Enforcement) ngày càng kinh khủng. Chỉ trong bốn tháng qua, ICE đã nổ súng bắn ít nhất chín người ở năm tiểu bang và Washington, DC. Tất cả nạn nhân – tương tự Renee Nicole Good – đều bị bắn khi đang ở trong xe.
Tháng Chín, 2025, ICE chặn một người đàn ông lái chiếc Subaru trên một con đường đông đúc ở Chicago. Nạn nhân, một người nhập cư Mexico tên Silverio Villegas-Gonzalez, bị bắn chết chưa đầy một phút sau đó. Tháng sau, một nạn nhân Mexico khác – Carlitos Ricardo Parias, ở Los Angeles – cũng bị bắn tại một chốt giao thông…
2025 được ghi nhận là năm kinh khủng nhất đối với những người nhập cư nói chung. “Chết trong đồn công an” do “tự té ngã” hoặc “tự tử” giờ đây không là câu nói mỉa mai gợi lên hình ảnh man rợ của một quốc gia “vô pháp, vô thiên” như chế độ Cộng Sản Việt Nam là mà chuyện đang xảy ra ở một đất nước “thượng tôn pháp luật” như Mỹ.
32 người chết trong các trại giam ICE đã biến 2025 là năm có số người chết nhiều nhất trong lịch sử “thực thi pháp luật” của ICE trong hơn hai thập niên. Một số người chết khi mới đến Mỹ gần đây để xin tỵ nạn. Một số người từng sống nhiều năm ở Mỹ. Một số từng bị bắt vì tội hình sự và đã thụ án. Một số khác bị bắt trong các cuộc truy quét bừa bãi của ICE. Họ chết vì suy tim, đột quỵ, suy hô hấp,… hoặc “tự tử.”
Tính đến giữa Tháng Mười Hai, 2025, ICE đang giam 68,440 người. Điều đáng chú ý nhất là gần 75% trong số họ không có tiền án hình sự. Tháng Mười Hai cũng là tháng có nhiều người chết trong các trại giam ICE, với sáu nạn nhân (“2025 was ICE’s deadliest year in two decades. Here are the 32 people who died in custody”/The Guardian).
Cùng với chiến dịch bố ráp khốc liệt, chính quyền Trump đã tăng tốc việc xây trại giam người nhập cư. Khi thông qua Đạo Luật To Đẹp (One Big Beautiful Bill Act – OBBB) vào Tháng Bảy, 2025, Quốc Hội đã cấp ngân sách dồi dào cho chương trình nghị sự chống người nhập cư.
Ngoài $46.5 tỷ cho việc xây tường biên giới, OBBB rộng rãi cấp $74.9 tỷ cho ICE – gấp đôi toàn bộ ngân sách thời Joe Biden và nhiều hơn chi tiêu quân sự hàng năm của tất cả các nước thế giới, trừ tám quốc gia lớn nhất. Trong đó, $45 tỷ được dùng để lập các trại giam mới; và gần $30 tỷ dành cho việc thực hiện các chiến dịch “ra quân đồng loạt” lẫn tuyển mộ thêm hàng ngàn nhân viên (“The Vast, Terrifying Scale of Trump’s Detention State”/Mother Jones).
Ngày 9 Tháng Giêng, tờ The Washington Post cho biết cộng đồng địa phương từ 23 thành phố và thị trấn khắp Mỹ đang quyết liệt chống lại việc ICE dự tính sửa lại hàng loạt nhà kho để làm trại tạm giam người nhập cư. Tùy diện tích nhà kho, có nơi sẽ nhốt 1,500 người nhưng cũng có chỗ chứa đến 10,000. Tricia McLaughlin, phụ tá thư ký Bộ Nội An, nói rằng họ “không có trung tâm giam giữ mới nào để công bố vào thời điểm này” nhưng các dự án được lên kế hoạch “không phải là nhà kho mà là các cơ sở giam giữ.” Không phải “nhà kho” nhưng vẫn là nơi người ta “ném” vào đó những “thứ” được cho là “đáng vất đi.”
Cộng đồng Á Châu trong chính sách “trông mặt bắt hình dong”
Với những người thuộc nhóm thiểu số bày tỏ hả hê trước việc nhân viên ICE Jonathan Ross bắn chết cô Renee Nicole Good hoặc “hào hứng” trước việc chính quyền Trump “truy quét tội phạm” thì nên nhận ra một điều rằng chính sách chống nhập cư và càn quét người nhập cư luôn nhắm trực tiếp vào các cộng đồng thiểu số ở Mỹ, bất luận họ đang sống hợp pháp hay không.
Trong ít nhất 32 người chết trong các trại giam ICE trong năm 2025, có ít nhất năm người Châu Á và trong số này có hai người Việt: Chaofeng Ge, Nhon Ngoc Nguyen, Tien Xuan Phan, Kaiyin Wong và Huabing Xie. Cho đến giờ, cái chết của họ vẫn không được chú ý nhiều và không được điều tra rõ ràng.
Tháng Tám, 2025, Chaofeng Ge, 32 tuổi, được phát hiện treo cổ trong buồng tắm tại Trung Tâm Thụ Lý Hồ Sơ (Processing Center) Moshannon Valley ở Philipsburg, Pennsylvania. Các nhà điều tra cho biết Chaofeng Ge tự tử; tuy nhiên, báo cáo khám nghiệm tử thi cho thấy nạn nhân nằm chết trong tình trạng hai tay và hai chân bị trói ngược phía sau.
Tính đến thời điểm bài báo của Los Angeles Times tường thuật vụ này được đăng tải (“Deaths of Asian immigrants in ICE custody reveal a community under threat”, ngày 6 Tháng Giêng, 2026), chính quyền liên bang vẫn chưa công bố toàn bộ hồ sơ liên quan cái chết của Chaofeng Ge cho gia đình nạn nhân.
Hầu hết cái chết trong trại giam ICE đều xuất phát từ tình trạng đối xử tồi tệ, khi người bị giam hầu như không được chăm sóc y tế và điều kiện sống khắc nghiệt. Sự nặng nề và nhẫn tâm trong các chiến dịch truy bắt của ICE còn cho thấy bầu không khí khủng bố rộng hơn mà chính sách trục xuất hàng loạt đang gieo rắc vào các cộng đồng thiểu số, trong đó dĩ nhiên có cộng đồng Châu Á.
Hiện cứ bảy người nhập cư Châu Á sống ở Mỹ thì có một người không có giấy tờ hợp pháp và tất nhiên đối mặt với nguy cơ bị trục xuất. Sinh viên Châu Á không có giấy tờ hợp pháp chiếm đáng kể, trong đó có khoảng 16.5% người đủ điều kiện thụ hưởng quyền lợi từ chương trình DACA (Deferred Action for Childhood Arrivals – Hoãn trục xuất đối với người nhập cư đến Mỹ từ khi còn nhỏ).
Với những gì đang xảy ra, gần như chẳng ai là an toàn, từ người Mỹ Latin đến người Châu Á, từ người sống bất hợp pháp đến người có thẻ xanh và thậm chí người có quốc tịch Mỹ, từ những người vì quá sợ hãi đến mức phải sống chui sống nhủi đến những người công khai lên tiếng chống lại làn sóng đàn áp và bố ráp.
Yunseo Chung, sinh viên người Mỹ gốc Hàn 21 tuổi và là thường trú nhân hợp pháp, đã bị ICE “rút” thẻ xanh và tìm cách trục xuất cô. Lý do: Yunseo Chung “dám” thực hiện quyền tự do ngôn luận ở một đất nước “tự do” bằng cách tham gia các cuộc biểu tình “phá hoại đất nước” được tổ chức tại Đại Học Columbia.
Yuanxin Zheng là một trường hợp khác. Nạn nhân chỉ mới 6 tuổi. Cùng cha nhập cư vào Mỹ vào Tháng Tư, 2025, Yuanxin Zheng có tên trong hồ sơ xin tỵ nạn. Tuy nhiên, ngày 26 Tháng Mười Một, Yuanxin Zheng bị chia cắt khỏi gia đình. Trong hơn 2,600 trẻ em bị ICE bắt trong năm 2025, Yuanxin là một trong những em nhỏ tuổi nhất. Los Angeles Times cho biết, dù cha của Yuanxin cầu xin chỉ gọi một cú điện thoại ngắn để biết tung tích con nhưng vẫn bị từ chối. Cuối cùng, ICE “cho phép” hai cha con “đoàn tụ” vào ba tuần sau, chỉ để hai cha con cùng ra phi trường với lệnh trục xuất khỏi Mỹ.
Màu da là… “dấu hiệu”
Hiện có hơn ba triệu người gốc Đông Nam Á đang sống tại Mỹ, trong đó 17,000 người có lệnh trục xuất chủ yếu bởi những tội hình sự mà họ mắc phải và đã trở về sống hợp pháp, làm ăn lương thiện, sau khi thụ án tù. Với hơn 2,000 người đã bị trục xuất, người Đông Nam Á có nguy cơ bị trục xuất cao gấp ba đến năm lần so với các nhóm người nhập cư khác (“Ice’s deportations of south-east Asian refugees creating ‘ripple effect’ of trauma: ‘I didn’t get to say bye to my husband’”/The Guardian).
Tháng Bảy, 2025, Tom Homan – viên chức cao cấp nhất đặc trách vấn đề biên giới của chính quyền Trump; từng là quyền giám đốc ICE từ Tháng Giêng, 2017 đến Tháng Sáu, 2018 – nói rằng ICE chẳng cần căn cứ hợp lý (probable cause) gì cả khi bắt người.
Trong cuộc phỏng vấn Fox News, Tom Homan nói: “Người dân cần hiểu rằng nhân viên ICE và lực lượng Tuần Tra Biên Giới không cần căn cứ hợp lý để chặn một người và thẩm vấn. Họ chỉ cần dựa vào quan sát, thu thập những tình tiết có thể diễn giải (trở thành bằng chứng chống người thi hành công vụ), dựa trên vị trí đang đứng, nghề nghiệp, diện mạo bên ngoài và hành vi của người đó” (“They just go through the observations, get articulable facts, based on their location, their occupation, their physical appearance, their actions”).
Nói cách khác, cái gọi là “trông mặt bắt hình dong” (“their physical appearance”) là một trong những yếu tố “căn bản” trong chính sách và cách thực thi chống nhập cư của chính quyền Trump. Nó cho thấy không chỉ vấn đề tiền án hình sự mà màu da cũng là “dấu hiệu” của “tội phạm” dù nạn nhân có phạm pháp hay không ở thời điểm bị bắt, hoặc từng phạm pháp trong quá khứ nhưng lương thiện ở hiện tại. Nó cũng cho thấy rằng nhóm thiểu số đang cười cợt trước những vụ vây bắt và giết người của ICE là thành phần không bao giờ được “ưu tiên” nằm trong tâm trí của những kẻ muốn “làm cho nước Mỹ, nước-Mỹ-của-họ, vĩ đại trở lại.”

Lực lượng ICE đã bị  hàng chục nhà hoạt động đi bộ và bằng xe cộ bám theo ở Minneapolis.

11.1.2026
Ford Fischer quay
New2Share 

Các đặc vụ liên bang Mỹ sử dụng chất gây kích ứng chống lại người biểu tình ở Minneapolis.

Nhiều người biểu tình đã bị bắn chất gây kích ứng hóa học vào mặt trong khi phản đối vụ bắn chết Renee Good bởi một đặc vụ Cục Nhập cư và Hải quan (ICE) hôm thứ Tư, đoạn video cho thấy.

Video ghi lại những cảnh hỗn loạn gần hiện trường vụ nổ súng. Có thể thấy các đặc vụ mặc áo giáp của Đơn vị Chiến thuật Tuần tra Biên giới (BORTAC) đụng độ với người biểu tình và bắn một chất màu vàng vào mặt người biểu tình.

ICE TIẾN HÀNH đột kích KHU DÂN CƯ TẠI SAINT PAUL, MN ĐỂ BẮT GIỮ NGƯỜI NHẬP CƯ…

Chỉ huy tuần tra biên giới Greg Bovino bị các nhà hoạt động và người mua sắm vây quanh để phản đối sự hiện diện của ông khi ông và đoàn xe của các đặc vụ liên bang rời khỏi cửa hàng Target ở St Paul, Minnesota để đi vệ sinh.

Vào ngày 11 tháng 1, Jon Farina của Status Coup đã ghi lại hình ảnh hàng chục đặc vụ Tuần tra Biên giới dùng bạo lực đột kích một trạm xăng ở St. Paul, Minnesota—đập vỡ cửa kính ô tô, vật ngã và hành hung các tài xế, và bắt giữ một số người. Chúng tôi đã xác nhận ít nhất một trong số những người bị bắt là công dân Hoa Kỳ Lalo Rios Meza.

Keine Fotobeschreibung verfügbar.

Bộ An ninh Nội địa (DHS) đang vi phạm các quyền hiến pháp của chúng ta mà không hề tôn trọng pháp luật…

Một video mới dường như cho thấy các đặc vụ liên bang ở Key Largo, Florida, đang kéo một người phụ nữ ra khỏi xe của cô ấy. Người phụ nữ kêu cứu và khẳng định mình là công dân Hoa Kỳ. Các quan chức cho biết cô ấy đã được “thả ngay lập tức” sau khi danh tính của cô ấy được xác minh. Victor Oquendo đưa tin chi tiết. https://abcnews.link/lT01XOd

Keine Fotobeschreibung verfügbar.

 Sau khi các đặc vụ liên bang đeo mặt nạ đập vỡ cửa kính xe và kéo cô xuống đường, một người phụ nữ không rõ danh tính đã bị bắt giữ và đưa đi ở Minneapolis ngày hôm nay. (13.1.2026)

Ist möglicherweise Pop-Art von Text

NÓNG: Siêu sao nhạc pop Billie Eilish LÊN ÁN ICE là “tổ chức khủng bố được liên bang tài trợ” sau vụ giết người ở Minneapolis

occupied Democrats

10.1.2026

Billie Eilish vừa làm điều mà quá nhiều nhân vật quyền lực ở Washington từ chối làm — cô nói ra sự thật — một cách mạnh mẽ và công khai.

Ist möglicherweise ein Bild von Text

Sau vụ một sĩ quan ICE bắn chết bà Renee Nicole Good, 37 tuổi, tại Minneapolis, nữ nghệ sĩ từng giành 9 giải Grammy đã sử dụng sức ảnh hưởng khổng lồ của mình để khuếch đại cảm xúc mà hàng triệu người Mỹ đang cảm thấy. Đã quá đủ rồi.

Vào thứ Sáu, chỉ hai ngày sau khi Good thiệt mạng, Eilish đăng tải một loạt bài viết gay gắt lên án Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE). Bài đầu tiên không hề úp mở, gọi ICE là một “tổ chức khủng bố được liên bang tài trợ và hậu thuẫn”, đang “xé nát các gia đình, gieo rắc nỗi kinh hoàng cho người dân, và giờ đây là giết hại những người vô tội”.

Sau đó, Eilish chia sẻ lại lời kêu gọi “giải thể ICE”, liệt kê 32 người được cho là đã chết trong thời gian bị ICE giam giữ chỉ riêng trong năm ngoái. Một bài đăng khác kêu gọi người Mỹ gọi điện cho các nghị sĩ Quốc hội của họ, yêu cầu cắt ngân sách cho ICE, và đòi hỏi viên sĩ quan đã nổ súng chết người ở Minneapolis phải bị bắt và truy tố ngay lập tức.

Đây không phải là hoạt động xã hội mang tính trừu tượng. Đây là phản ứng trước máu đã đổ trên đường phố.

Cái chết của Renee Nicole Good đã thổi bùng làn sóng phẫn nộ trên toàn quốc, khi các đoạn video ghi lại sự việc hoàn toàn mâu thuẫn với luận điệu của chính quyền Trump. Trong khi Bộ An ninh Nội địa (DHS), Donald Trump và Phó Tổng thống JD Vance vội vàng tuyên bố vụ nổ súng là “tự vệ”, thì video cho thấy Good đang lái xe rời đi — chứ không phải lao về phía các sĩ quan.

Ngay cả bản thân Trump cũng tỏ ra bối rối sau khi xem đoạn video trong Phòng Bầu dục. Loay hoay tìm cách biện minh cho những gì người Mỹ có thể thấy rõ ràng, ông được cho là đã lẩm bẩm:
“Ừm… tôi… theo cách tôi nhìn nhận… đó là một cảnh tượng khủng khiếp… tôi nghĩ nó thật kinh hoàng khi xem.”

Không cần phải nói thêm.

Sự tàn bạo của ICE đã gây chia rẽ kể từ khi Trump trở lại nắm quyền, nhưng tuần này đánh dấu một điểm bùng phát. Một người mẹ đã chết. Một gia đình tan nát. Và phản ứng của chính phủ chỉ là né tránh, phủ nhận và dối trá.

Billie Eilish chưa bao giờ né tránh việc thể hiện lập trường của mình. Cô phản đối chương trình nghị sự của Trump, ủng hộ Kamala Harris trong năm 2024, và nhiều lần lên án các cuộc truy quét của ICE — bao gồm cả những chiến dịch diễn ra tại chính thành phố quê hương cô là Los Angeles.

Giờ đây, cô đang nói thay tiếng nói của hàng triệu người đang gào thét: cơ quan này đã vượt ngoài tầm kiểm soát.

Khi nghệ sĩ, nhà hoạt động, nhân chứng và bằng chứng video đều kể cùng một câu chuyện — mà chính phủ vẫn từ chối chịu trách nhiệm — lịch sử sẽ ghi nhớ ai đã lên tiếng… và ai đã im lặng.

Hãy thích và chia sẻ để lan tỏa thông điệp của Billie.

TIN NÓNG: Huyền thoại rock Neil Young gióng hồi chuông cảnh báo: “Hãy tỉnh thức đi, mọi người!” khi Trump “phá hủy nước Mỹ từng chút một.”

occupied Democrats

10.1.2026

Huyền thoại âm nhạc Neil Young có thể sinh ra tại Canada, nhưng ông đã sống phần lớn cuộc đời ở Hoa Kỳ từ những năm 1960 — và chính thức trở thành công dân Mỹ vào năm 2020. Dù không sinh ra tại đây, Young luôn quan tâm sâu sắc đến đất nước này và chưa bao giờ ngại bày tỏ quan điểm chính trị của mình khi hoàn cảnh đòi hỏi.

Keine Fotobeschreibung verfügbar.

Năm 1970, khi Lực lượng Vệ binh Quốc gia Ohio thảm sát chín sinh viên không vũ trang tại một cuộc biểu tình phản đối sự tham chiến của Mỹ trong Chiến tranh Việt Nam ở Đại học Kent State, Young đã đáp trả bằng cách sáng tác ca khúc kinh điển “Ohio” của Crosby, Stills, Nash & Young và gấp rút thu âm, phát hành chỉ trong vòng vài tuần sau vụ thảm sát mà bài hát lên án.

Sau vụ một người mẹ trung niên không vũ trang bị một đặc vụ ICE đáng lên án bắn chết tại Minneapolis hồi đầu tuần này, Neil Young phẫn nộ trước một hành động bạo lực chính trị vô nghĩa khác — và ông không hề dùng lời lẽ nhẹ nhàng.

Trong một bài xã luận gay gắt đăng trên trang web cá nhân, Young nhìn ra ngoài cửa sổ và thấy điều mà ông gọi là “mớ hỗn độn lớn nhất mà tôi từng chứng kiến, ngay tại Hoa Kỳ — đất nước vĩ đại mà tôi đã tin tưởng suốt hàng thập kỷ.”

Kết luận của ông rất rõ ràng:
“Hãy tỉnh thức đi, mọi người! Ngày nay nước Mỹ là một thảm họa.”

Young đổ trách nhiệm trực tiếp lên Donald Trump, viết rằng Trump đang “phá hủy nước Mỹ từng chút một với đội ngũ tay chân chỉ muốn làm vừa lòng ông ta — những người không có kinh nghiệm hay tài năng,” cùng một chính quyền được gắn kết bởi lòng trung thành với “sự giả dối của Trump” chứ không phải bởi năng lực, lương tâm hay sự thật. Ông cũng không tha cho các nghị sĩ Cộng hòa, gọi đó là “một Quốc hội đầy những người Cộng hòa hành xử như những kẻ ngốc không có lương tâm.”

“Đúng vậy,” Young viết thẳng thừng, “Ông ta đã chia rẽ chúng ta.” Và rồi là câu hỏi bao trùm toàn bộ bài viết:
“Làm sao chúng ta lại bầu ra những kẻ đáng khinh này — những kẻ không có xương sống, không có giá trị, không có lương tâm, không có cách nào để cứu nước Mỹ?”

Nhưng Young không chỉ trút giận — ông đang cảnh báo. Ông kêu gọi người Mỹ hãy tin Trump đúng theo nghĩa đen khi ông ta hô vang “Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại”, và cảnh báo rằng điều đó sẽ không bao giờ xảy ra “khi ông ta đang cố biến các thành phố của chúng ta thành chiến trường để có cớ ban bố thiết quân luật, hủy bỏ các cuộc bầu cử và trốn tránh mọi trách nhiệm.”

Những hình ảnh mà người nhạc sĩ gạo cội sử dụng thật lạnh lẽo:
“Nước Mỹ giờ đây lạnh như ICE,” Young viết. “Không có ICE trước thời Trump. Không có binh lính trên đường phố trước thời Trump. Mọi bước đi của ông ta đều nhằm tạo ra sự bất ổn để có thể bám giữ quyền lực.”

Và thế nhưng, ngay cả trong cơn phẫn nộ, Young vẫn hướng tới hy vọng — và hành động.

“Phải có điều gì đó thay đổi điều này. Chúng ta biết phải làm gì. Hãy đứng lên. Một cách hòa bình, với hàng triệu người. Quá nhiều người vô tội đang chết.”
Như ông từng hát trong “Ohio”, chúng ta buộc phải tự hỏi: “Còn bao nhiêu người nữa?”

Ông khép lại bài bình luận bằng một lời kêu gọi không bắt nguồn từ cơn giận dữ, mà từ tính nhân văn:
“Ông ta không biết gì về tình yêu. Ông ta không biết bạn là ai. Hãy dùng tình yêu cuộc sống, tình yêu dành cho nhau, tình yêu dành cho trẻ em — của bạn, của họ và của chúng ta. Một cách hòa bình. Ngay bây giờ.”

Từ một tiếng nói đã ghi lại nhiều thế hệ đấu tranh của nước Mỹ, đây không chỉ là một bài ca phản kháng được viết dưới dạng văn xuôi. Đây là một hồi còi báo động. Neil Young đang kêu gọi đất nước hãy tỉnh thức — trước khi quá muộn.

Còn bao nhiêu người nữa đây?

Hãy thích và chia sẻ để lan tỏa góc nhìn của Neil!

Joe Rogan vạch trần Trump một cách tàn nhẫn

David Pakman Show
15.01.2026

— Joe Rogan lên án bạo lực của ICE và việc quân sự hóa thực thi pháp luật, đồng thời mô tả vụ giết hại Renee Nicole Good là kinh hoàng và không thể biện minh được.

Xem thêm:

Súng Nổ Giữa Ban Ngày

ICE’s America: Obey or Else

(Nước Mỹ dưới thời ICE: Tuân lệnh, nếu không sẽ bị trừng phạt.)

16.01.2026 The Lincoln Project Podcast

Coming off last week’s examination of the killing of Renee Nicole Good, Rick lays out how the United States is sliding into an American police state—one powered by ICE intimidation, fear-based propaganda, and a rapidly expanding government surveillance apparatus. Rick breaks down how ICE relies on spectacle, misinformation, and selective enforcement to force citizen compliance, while the Trump-era state deploys AI surveillance and facial recognition, license plate readers, and Flock Safety cameras to monitor Americans in ways that openly undermine the Constitution, the Fourth Amendment, and basic civil liberties. This isn’t about public safety—it’s about control. This isn’t a flaw, it’s a feature. It’s no longer about equal protection under the law, but about protecting power, punishing dissent, and enforcing political obedience. When agencies like ICE are shielded from accountability while technology is used to surveil citizens instead of defend their rights, justice stops being blind and starts taking orders.

16.01.2026 Podcast Dự án Lincoln
Tiếp nối bài phân tích tuần trước về vụ giết hại Renee Nicole Good, Rick trình bày cách Hoa Kỳ đang trượt dốc vào một chế độ cảnh sát trị kiểu Mỹ—một chế độ được vận hành bởi sự hăm dọa của ICE, tuyên truyền dựa trên nỗi sợ hãi và bộ máy giám sát của chính phủ đang mở rộng nhanh chóng. Rick phân tích cách ICE dựa vào những việc lố bịch, thông tin sai lệch và việc thực thi pháp luật có chọn lọc để buộc công dân tuân thủ, trong khi nhà nước thời Trump triển khai giám sát bằng trí tuệ nhân tạo và nhận diện khuôn mặt, thiết bị đọc biển số xe và camera an ninh Flock Safety để theo dõi người Mỹ theo những cách công khai làm suy yếu Hiến pháp, Tu chính án thứ Tư và các quyền tự do dân sự cơ bản. Đây không phải là về an toàn công cộng—mà là về kiểm soát. Đây không phải là một khiếm khuyết, mà là một đặc điểm. Nó không còn là về sự bảo vệ bình đẳng trước pháp luật, mà là về việc bảo vệ quyền lực, trừng phạt sự bất đồng chính kiến ​​và thực thi sự phục tùng chính trị. Khi các cơ quan như ICE được che chắn khỏi trách nhiệm giải trình trong khi công nghệ được sử dụng để giám sát công dân thay vì bảo vệ quyền của họ, công lý sẽ không còn mù quáng mà bắt đầu tuân theo mệnh lệnh.

 

Ông Lão Người Hmong, Quốc Tịch Mỹ, Bị ICE Còng Tay Bắt Ra Khỏi Nhà Trong Chiếc Quần Đùi

19/01/2026

Ice Còng Tay Bắt Ông Lão Người Hmong

Chiều Chủ Nhật 18 Tháng Giêng, cháu trai nhỏ của ông ChongLy Scott Thao, còn gọi là Saly, đang ngủ trưa trên ghế sofa trong nhà ở St. Paul thì các đặc vụ nhập cư liên bang (ICE) xông vào nhà. Họ phá cửa, tiến vào với những khẩu súng trên tay, chĩa thẳng vào người trong nhà. Ông Saly, một công dân Mỹ gốc Hmong, bị ICE còng tay, dẫn ra ngoài trong thời tiết lạnh buốt. Ông chỉ mặc quần đùi, dép Crocs và quấn một chiếc chăn trẻ em. Nhiệt độ ngoài trời là 10 độ F. Tuyết vẫn đóng dày đặc trên đường.

 

Ông Brandi Reilly, người đã đưa đoạn video ICE bắt ông Saly ra khỏi nhà, nói với Việt Báo hôm Thứ Hai, 19 Tháng Giêng về tình trạng của ông Saly: “Họ đã thả ông ấy sau khi chở ông ấy đi lòng vòng và thẩm tra ông. Mẹ của ông Saly là một y tá làm việc cho CIA, bà vừa qua đời cách đây ba tuần.”

Ông nói hàng xóm và những người hàng xóm trong khu vực đã thổi còi, bấm còi xe, la hét phản đối. Tuy nhiên, các đặc vụ liên bang, trong quân phục và các trang bị kiểu quân đội, đã đưa người đàn ông 57 tuổi lên xe và lái đi.

Cũng theo ông Reilly, cộng đồng người Hmong trong khu St. Paul rất nhỏ.

Bà Louansee Moua, em dâu của ông Saly, kể lại sự việc chi tiết trên trang cá nhân: “Cơ quan ICE đã đến nhà của anh rể tôi, Saly, phá cửa, lục soát nhà cửa, còng tay anh ấy và chĩa súng vào đầu con dâu ông. Họ thậm chí không cho anh của tôi mặc quần áo tử tế và bắt anh ấy ra ngoài trong thời tiết lạnh giá.”

“Anh Saly là công dân Mỹ nhập tịch. Anh ấy KHÔNG có tiền án tiền sự.”

Khi nội chiến xảy ra ở Lào, mẹ chồng của bà Moua, bà Choua Thao, là y tá. Bà đã đỡ đẻ cho một cặp song sinh sinh non và nhận nuôi một trong hai bé – ChongLy “Saly” Thao – trong khi giao người chị em song sinh của cậu bé cho một y tá khác nuôi dưỡng. Bà Thao là một trong những chuyên gia y tế người Hmong đầu tiên hỗ trợ người Mỹ và được CIA huấn luyện trong “Chiến tranh bí mật.” Bà đã giúp điều hành hai bệnh viện chăm sóc cả binh lính Mỹ và người Lào.

“Bà Choua Thao đảm bảo tất cả các con của mình đều trở thành công dân Mỹ,” bà Moua viết. “Bà tin tưởng sâu sắc vào việc làm mọi thứ đúng cách, bảo vệ sự sống, phẩm giá và gia đình. Việc chứng kiến con trai mình bị đối xử như vậy, trước mặt gia đình, với súng ống chĩa vào, là điều vô cùng đau thương. Đây không phải là vấn đề chính trị. Đây là vấn đề về quyền con người cơ bản, thủ tục pháp lý và trách nhiệm giải trình.”

Bà đã giúp một phụ nữ Lào sinh non, một trai, một gái. Người mẹ không thể chăm sóc các con. Bà Choua nhận nuôi cậu bé Saly, và một y tá đồng nghiệp của bà nhận nuôi bé gái. Những người con của bà Choua Thao đều trở thành công dân Mỹ. “Mẹ tôi tin tưởng tuyệt đối vào phẩm giá con người, giá trị gia đình, cũng như mỗi con người phải hành xử đúng đắn,” bà Louansee Moua viết.

“Nếu chứng kiến con trai mình bị đối xử như vậy, trước mặt gia đình, với vũ khí chĩa vào, là điều vô cùng đau thương. Đây không phải là vấn đề chính trị. Đây là vấn đề về quyền cơ bản của con người cơ bản, thủ tục tố tụng đúng pháp luật và trách nhiệm giải trình. Không gia đình nào nên trải qua điều này. Không đứa trẻ nào nên chứng kiến điều này. Và không công dân Mỹ nào nên bị đối xử như vậy.”

Một phóng viên của tờ Twincities đã gửi email hỏi đến văn phòng ICE khu vực Trung Tây nhưng chưa nhận được trả lời. Tuy nhiên Tricia McLaughlin, trợ lý thư ký Bộ Nội An, đã giải thích trên X, cho biết các đặc vụ đang truy tìm hai kẻ phạm tội tình dục đã bị kết án và đều có lệnh trục xuất cuối cùng từ thẩm phán nhập cư.

Bộ Nội An mô tả trên X hai tội phạm này là là “những kẻ tồi tệ nhất trong số những kẻ tồi tệ nhất”, được xác định là Lue Moua, bị truy nã vì tấn công tình dục trẻ vị thành niên, hiếp dâm, bắt cóc và bạo lực gia đình, và Kongmeng Vang, bị truy nã vì tấn công tình dục và hoạt động băng đảng.

“Công dân Mỹ này (ông Saly) sống cùng hai kẻ phạm tội tình dục đã bị kết án tại địa điểm diễn ra vụ việc,” Tricia McLaughlin viết trên X. “Cả hai kẻ phạm tội tình dục này vẫn đang NHỮNG KẺ TRỐN TRÁNH PHÁP LUẬT ở St. Paul. Chúng tôi sẽ cung cấp cho công chúng hình ảnh và mô tả để giúp chúng tôi tìm và bắt giữ những mối đe dọa an toàn công cộng này.”

Bà Moua cho biết anh rể của bà, người sống ở khu East Side của St. Paul, chưa từng phạm tội và vẫn đang trong thời gian tang lễ sau khi mẹ già của ông qua đời hồi Giáng Sinh. (vb)

Việt Báo Daily News

Tin mới nhất do em dâu của ông Saly gửi cho Việt Báo: Gia đình đã nộp đơn kiện lên Liên đoàn Tự do Dân sự Hoa Kỳ (ACLU) chi nhánh Minnesota và Văn phòng Bộ trưởng Tư Pháp Minnesota, ông Keith Ellison.

Video từ Reuters

Từ Ina Calanle

Cảnh sát trưởng bang Minnesota cho biết cả những cảnh sát da màu ngoài giờ làm việc cũng bị nhân viên ICE xâm phạm

 

Jason Beaumont

Cảnh sát trưởng bang Minnesota giải thích rằng ngay cả những cảnh sát ngoài giờ làm việc (nếu họ là người da màu) cũng bị chặn lại vô cớ và quyền lợi của họ bị nhân viên ICE xâm phạm.

Và nếu cảnh sát không an toàn, thì không ai an toàn cả…