Tin tổng hợp liên quan đến Tự Do,  Công Lý và Nhân Quyền tại Việt Nam (23.01.2026)

Ông Nguyễn Văn Đài, người đoạt giải Nhân quyền DRB đang sống lưu vong tại Đức, một lần nữa lại chịu áp lực từ chế độ cộng sản Việt Nam. Ông đã mô tả một bức tranh đáng lo ngại về tình trạng nhà-nước-pháp-quyền ở quê hương mình.

Từ ngày 18 tháng 11 năm 2025, Việt Nam đã truy nã ông Đài theo lệnh bắt giam. Cục Điều tra An ninh Quốc gia thuộc Bộ Công an đã cáo buộc ông tội tuyên truyền chống nhà nước, như ông đã giải thích trong một cuộc phỏng vấn với Tạp chí Thẩm phán Đức (DRIZ). Nhiều phương tiện truyền thông ở Việt Nam cũng đăng lệnh truy nã ông. Ngay sau khi các cáo buộc được công bố, ông đã tự bào chữa trong một bức thư ngỏ, khẳng định rằng tất cả các bài viết và video của ông đều phù hợp với quyền tự do ngôn luận.

Ông mô tả lệnh bắt giữ là một hành động đàn áp xuyên quốc gia. Mục đích là để bịt miệng những tiếng nói đối lập ở nước ngoài, sau khi Việt Nam đã đàn áp mọi tiếng nói đối lập trong nước. Người nhận Giải

thưởng Nhân quyền của Hiệp hội Thẩm phán Đức bị buộc tội, theo Điều 117 của Bộ luật Hình sự Việt Nam, về tội làm và phát tán tài liệu chống nhà nước. Do đó, ông ta sẽ phải đối mặt một lần nữa với một bản án tù nhiều năm.

Ông Đài, người hiện nay từ thành phố Hanau (Đức) với tư cách một blogger đang cố gắng hỗ trợ những người ở Việt Nam. Ông Đài cùng với 5 nhà hoạt động nhân quyền khác thuộc tổ chức Anh em Dân chủ do ông thành lập đã bị kết án tù từ 7 đến 15 năm tại Hà Nội hồi năm 2018, trước khi ông bất ngờ được cho phép rời khỏi Việt Nam ngay sau đó. Năm 2017, khi vẫn còn bị giam giữ tại Việt Nam, ông đã được trao vắng mặt Giải thưởng Nhân quyền của Hiệp hội Thẩm phán Đức; ông đã nhận giải trực tiếp vào năm 2018 sau khi được thả. 

Ông Đài đã đến Đông Đức [lao động hợp đồng] năm 1989 khi 20 tuổi và chứng kiến ​​sự sụp đổ của Bức tường Berlin. Năm 1990, ông trở về Việt Nam, học luật và sau đó làm luật sư tại Hà Nội. Ông đặc biệt tận tâm bảo vệ những người Kitô hữu bị bức hại. Việt Nam là một quốc gia độc đảng, và những người bất đồng chính kiến ​​bị đàn áp. Một báo cáo của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) cho thấy chính phủ cộng sản đang ngày càng đàn áp những người bất đồng chính kiến. Ngày càng nhiều công dân bình thường lên tiếng trên mạng xã hội  về các vấn đề như tự do tôn giáo, quyền sử dụng đất hoặc tham nhũng đang trở thành mục tiêu đàn áp. Theo Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW), hệ thống tư pháp chủ yếu dựa vào Điều 331 gây tranh cãi của Bộ luật Hình sự, quy định việc lợi dụng các quyền tự do dân chủ để gây tổn hại đến lợi ích quốc gia là tội phạm.

Không có nhà-nước-pháp-quyền – Việt Nam là quốc gia độc đảng trong 80 năm qua

Năm ngoái, Việt Nam kỷ niệm 80 năm ngày độc lập khỏi ách cai trị của Pháp và 50 năm kết thúc chiến tranh giữa miền Bắc và miền Nam. Ngày 2 tháng 9 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên bố độc lập. Kể từ khi chiến tranh kết thúc, cùng với thất bại thảm hại của Hoa Kỳ, chế độ cộng sản đã cai trị quốc gia độc đảng này. Ông Đài đã thẳng thắn trao đổi với Tạp chí Thẩm phán Đức về nhà-nước-pháp-quyền và hệ thống tư pháp ở Việt Nam hiện nay: “Việt Nam chưa bao giờ cho phép một cơ chế nào để đảm bảo nhà-nước-pháp-quyền”. Mặc dù quốc hội, chính phủ và tư pháp hiện hữu, nhưng “tất cả các thiết chế này đều nằm dưới sự kiểm soát của Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản”. Đảng có thể can thiệp vào “các cuộc điều tra của công an, hoạt động của kiểm sát viên và các phán quyết của tòa án” bất cứ lúc nào. Ông Đài nói: “Do đó, giới cầm quyền Việt Nam coi pháp luật như một công cụ để kiểm soát dân chúng và loại bỏ đối thủ. Pháp luật được giải thích và áp dụng theo ý muốn của những người nắm quyền”. 

Ông Jörg Wischermann, chuyên gia về Việt Nam tại Viện Nghiên cứu Châu Á GIGA, đã xác nhận điều này. Ông cho rằng tình trạng nhà-nước-pháp-quyền đã liên tục tồi tệ trong mười năm qua. Điều này càng đáng kinh ngạc và cần được giải thích, khi mà “liên minh đảng-nhà nước-doanh nghiệp” thống trị ở Việt Nam không phải đối mặt với “bất kỳ mối đe dọa nào” trong những thập niên gần đây. Theo ông, ngành tư pháp hoạt động giống như quân đội, do đó tuân theo quan điểm cơ bản của Lê-nin, và chủ yếu đóng vai trò “thanh gươm và lá chắn của Đảng Cộng sản Việt Nam”. Tất nhiên, có những trường hợp cá biệt mà ngành tư pháp muốn đi chệch khỏi đường lối của đảng và thể hiện những quan điểm và lợi ích khác. Tuy nhiên, nhìn chung, đảng quyết định cái gì là luật. Về chính sách mới của Việt Nam trong việc ban hành lệnh bắt giam những người chỉ trích chính phủ đang sống lưu vong ở nước ngoài, ông nói: Đối với họ, tốt nhất là những người chỉ trích chính phủ còn ở trong nước để họ có thể kết án công khai”. Chủ yếu, có lẽ họ muốn răn đe những người chỉ trích trong nước và gây áp lực lên những người chỉ trích ở nước ngoài, đặc biệt là trước thềm Đại hội Đảng năm 2026, để những người này im lặng. Ông không dự đoán sẽ có các vụ bắt cóc từ Đức, như trong các trường hợp trước đây [Trịnh Xuân Thanh]. 

Ông Đài, người đoạt giải Nhân quyền DRB, cho biết cuộc đấu đá tranh giành quyền lực trong giới lãnh đạo cộng sản đang leo thang trước Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ 14 vào tháng Giêng năm 2026. Ông Tô Lâm, Tổng Bí thư và là Chủ tịch Đảng, người quyền lực nhất cả nước, đã 68 tuổi. Theo ông Đài, Tô Lâm muốn được hưởng quy định đặc biệt để tiếp tục tại vị đến năm 2031. “Ông Tô Lâm đang hướng tới một nhà nước công an trị với quyền lực tuyệt đối”, ông Đài nói. Điều này gây ra sự bất mãn cả trong nội bộ Đảng và trong dân chúng. “Tô Lâm muốn sử dụng quyền lực của Bộ Công an để kiểm soát mọi thứ —từ cơ cấu đảng đến người dân”. Hiện tại, “tình hình nhân quyền ở Việt Nam tồi tệ nhất kể từ năm 1990”. Tất cả những người bất đồng chính kiến, thành viên của các tổ chức xã hội dân sự độc lập và các nhóm tôn giáo độc lập đều “bị đàn áp hoặc bị bắt giam.”

Tòa án ở Việt Nam chỉ là công cụ của những người cộng sản.

Tạp chí Thẩm phán Đức cũng muốn biết người đoạt giải thưởng Nhân quyền DRB đánh giá tình hình an ninh cá nhân của mình như thế nào. “Tôi cảm thấy rất an toàn ở Đức vì cảnh sát Đức luôn bảo vệ tôi”, ông Đài trả lời. Ông tin chắc rằng lệnh bắt giữ không có hiệu lực ở Đức. “Nhưng sẽ rất nguy hiểm nếu tôi đi đến các nước Đông Nam Á hoặc châu Á nói chung”. Tất nhiên, ông sẽ không đến phiên tòa sẽ ​​xét xử ông cuối năm 2025: “Tôi sẽ không bao giờ trở lại Việt Nam”. Xét xử vắng mặt luôn là không công bằng. Và: “Tôi đã trải qua 3 phiên tòa ở Việt Nam vào năm 2007 và 2018. Mặc dù tôi có mặt, nhưng lời bào chữa của tôi chưa bao giờ được xem xét”. Kết luận của ông: “Các tòa án ở Việt Nam chỉ là công cụ của giới lãnh đạo cộng sản để trừng phạt các thành viên phe đối lập chứ không phải là nơi công lý được thực thi”.

Matthias Schröter, Tổng biên tập của Tạp chí Thẩm phán Đức. 

Hiếu Bá Linh dịch

VNTB (21.01.2026)

Cập nhật tiến độ lập danh sách chế tài những kẻ vi phạm nhân quyền

LTS: Như đã thông báo, chúng tôi đang lập danh sách đề nghị chế tài những kẻ vi phạm tự do tôn giáo và nhân quyền. Sau đây là cập nhật mới nhất.

Tính đến ngày 11 tháng 1 năm 2026, sau tròn một tháng, các nhóm công tác của BPSOS và tổ chức cộng sự MSFJ (Montagnards Stand for Justice – Người Thượng Vì Công Lý) đã hoàn tất được hồ sơ của sáu nhân vật có nhiều thành tích đàn áp nhân quyền đối với đồng bào người Thượng bản địa vùng Tây Nguyên. Những người này gồm: 

Thiếu Tướng Lê Vinh Quy, Giám Đốc Công An Tỉnh Đắk Lắk,
Đại Tá Nguyễn Văn Bôn, Thủ Trưởng Cơ Quan Điều Tra Công An Tỉnh Đắk Lắk,
Thẩm Phán Cao Cấp Nguyễn Duy Hữu, Chánh Án Toà Án Tỉnh Đắk Lắk,
Ông Lê Quang Tiến, Viện Trưởng Viện Kiểm Sát Nhân Dân Tỉnh Đắk Lắk,
Trung Tướng Đặng Xuân Hồng, Cục Trưởng Cục Đối Ngoại thuộc Bộ Công An,
Thiếu Tướng Rah Lan Lam, Giám Đốc Công An Tỉnh Gia Lai.

Trong số này các nhân vật gồm Lê Vinh Quy, Nguyễn Văn Bô, Nguyễn Duy Hữu và Lê Quang Tiến là những người đã trực tiếp dính líu tới vụ việc kết án vắng mặt nhà hoạt động Y Quynh Bdap khi đó đang sống lánh nạn tại Thái Lan. Ông Đặng Xuân Hồng là người đã dàn xếp vụ đưa nhà hoạt động Y Quynh Bdap từ Thái Lan về Việt Nam để thi hành bản án 10 năm tù giam.
Đối với ông Rah Lan Lam, Thiếu Tướng Giám Đốc Công An Tỉnh Gia Lai. Đây là nhân vật không có dính líu tới vụ án Y Quynh Bdap nhưng ông này là người đã chỉ đạo thuộc cấp đàn áp mạnh mẽ đồng bào người Thượng bản địa thuộc tỉnh Gia Lai.
Trong thời gian tới, BPSOS và MSFJ tiếp tục lập hồ sơ cho các nhân vật sau:
Thượng Tá Võ Văn Thể, Phó Thủ Trưởng Cơ Quan Điều Tra Công An Tỉnh Đắk Lắk. Đây là người đã ký lệnh truy nã nhà hoạt động Y Quynh Bdap và ký nhiều các văn bản tố tụng khác trong vụ án “khủng bố” ở Tây Nguyên năm 2023 với nhiều tình tiết nghi vấn dàn dựng và lợi dụng nhằm bắt nhiều đồng bào Thượng bản địa không có liên quan phải ngồi tù trong cái gọi là bắt nhầm còn hơn bỏ sót để răn đe trấn áp người lương thiện.
Ông Y Luong Nie, Phó Phòng An Ninh Đối Nội thuộc Sở Công An Tỉnh Đắk Lắk và ông Trần Xuân Phi cũng của cơ quan này là những người đã thực hiện nhiều chính sách đối nội lừa bịp trái pháp luật với đồng bào người Thượng ở tỉnh Đắk Lắk. Không những vậy, những người này còn sang tận Thái Lan để đe doạ và cưỡng bức đồng bào người Thượng bản địa tị nạn phải quay về nước.
Cả ba nhân vật này chúng tôi đang cần sự hỗ trợ của mọi người trong việc lập hồ sơ nhân thân và thân nhân của họ. Nếu bất cứ ai có thông tin về những nhân vật này xin vui lòng cung cấp cho BPSOS qua địa chỉ email bảo mật: bpsos@bpsos.org.

Cũng tính tới thời điểm này, các nhóm Phật Giáo, Công Giáo trên căn bản hoàn thành danh sách những kẻ vi phạm nhân quyền với người thuộc các cộng đồng này. Trong thời gian tới, các nhóm Phật Giáo Hoà Hảo và Cao Đài Chơn Truyền 1926 sẽ được sự hỗ trợ từ các nhóm khác để cũng sớm hoàn thành các danh sách tương tự.
Lập danh sách những kẻ vi phạm nhân quyền ở Việt Nam là một trong những công việc quan trọng cuối năm 2025 và nửa đầu năm 2026 của BPSOS và các tổ chức cộng sự nhằm khai dụng chính sách siết chặt quản lý visa nhập cảnh vào Hoa Kỳ đối với các đối tượng quan chức chính quyền cộng sản và thân cộng sản có nhiều hoạt động đàn áp nhân quyền. 

Nguồn: BPSOS – Đề Án Dân Quyền Việt Nam  (21.01.2026)

Gia tăng bắt giữ những người chỉ trích chính phủ trước thềm Đại hội Đảng 14

Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) hôm thứ Năm báo cáo rằng Việt Nam đã tăng cường bắt giữ những người bị cho là chỉ trích chính phủ trong những tuần trước thềm Đại hội Đảng Cộng sản lần thứ 14, dự kiến ​​khai mạc vào ngày 19 tháng 1.

“Lại đến thời điểm leo thang bắt giữ và bỏ tù những người chỉ trích nổi tiếng trước thềm Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam. Chính phủ không chỉ ngăn cản người dân lựa chọn lãnh đạo mà còn bịt miệng những người mà họ cho rằng có thể phản đối quy trình này”, Patricia Gossman, phó giám đốc cấp cao khu vực châu Á của HRW, cho biết.

Ngày 7 tháng 1, công anHà Nội đã bắt giữ blogger Hoàng Thị Hồng Thái vì những bài đăng trên mạng xã hội chỉ trích chính phủ, thu hút hàng nghìn lượt xem. Chính quyền từ lâu đã nhắm vào bà Hoàng vì những lời chỉ trích trực tuyến của bà đối với nhà nước và ủng hộ dành cho các nhà hoạt động nhân quyền. Từ giữa những năm 2010, bà đã đăng tải hàng trăm bài viết về các vấn đề chính trị xã hội. Công an đã cấm bà xuất cảnh vào tháng 4 năm 2025, liên tục triệu tập và thẩm vấn bà về các bài viết trên mạng, và đe dọa bắt giữ bà.

Vào tháng 6, bà đã công khai chỉ trích các điều 117 và 331 của Bộ luật Hình sự là vi phạm các quyền tự do ngôn luận được hiến định, kêu gọi các nhà lập pháp sửa đổi hoặc bãi bỏ những điều này. Trước khi bị bắt, bà đã nhắc đến nhiều năm bị quấy rối liên quan đến những phát ngôn của bà, rằng gia đình bà phải đối mặt với việc bị ép buộc dọn nhà, bị đe dọa và bị gây áp lực kinh tế,  bất chấp cái giá phải trả, bà chưa bao giờ từ bỏ “[các nguyên tắc] công lý và nhân quyền” trong các bài viết của bà.

Kể từ tháng 12 năm 2025,  một số nhà bất đồng chính kiến ​​khác, gồm các nhà báo đã bị kết án và nhận các bản án tù khắc nghiệt trong các vụ án liên quan đến việc bày tỏ quan điểm ôn hòa và bình luận trực tuyến. Trong số đó có luật sư nhân quyền nổi tiếng Nguyễn Văn Đài, bị kết án 17 năm tù sau khi tòa án tuyên bố ông phạm tội chỉ trích chính phủ. Chính quyền cũng đã truy tố nhà báo Nguyễn Lân Thắng với cáo buộc “tuyên truyền chống phá nhà nước”.

Ủy ban Bảo vệ Nhà báo (CPJ) cũng bày tỏ quan điểm tương tự, kêu gọi chính quyền ngưng chiến dịch trấn áp truyền thông độc lập và trả tự do cho các nhà báo bị giam giữ trước thềm Đại hội Đảng XIV. “Những bản án hà khắc này cho thấy Việt Nam có ý định bịt miệng các bài báo phê bình bằng mọi giá trước thềm Đại hội Đảng”, ông Shawn Crispin, đại diện cấp cao của CPJ tại Đông Nam Á, cho biết, đồng thời nói thêm rằng chính quyền nên hủy bỏ các bản án và ngừng sử dụng các điều luật mơ hồ để hình sự hóa nghề báo.

Lời kêu gọi của CPJ được đưa ra sau khi Quốc hội Việt Nam thông qua các sửa đổi luật báo chí vào ngày 10 tháng 12, siết chặt các hạn chế về thu thập và chia sẻ thông tin, đồng thời làm suy yếu các biện pháp bảo vệ bí mật nguồn tin. Kể từ đó, chính quyền đã bắt giữ một số người vì chia sẻ các bài báo chỉ trích chính phủ, theo truyền thông trong nước.

Trước đây, HRW đã kêu gọi các quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc sử dụng việc xem xét của Ủy ban Nhân quyền về việc Việt Nam tuân thủ các quyền dân sự và chính trị để gây áp lực buộc chính phủ chấm dứt việc đàn áp ngôn luận bất đồng chính kiến ​​và các quyền tự do cơ bản khác. Tổ chức này kêu gọi trả tự do cho tất cả các tù nhân chính trị và bãi bỏ các luật hình sự hóa việc thể hiện quan điểm chính trị ôn hòa. 

VNTB (20.01.2026) 

Nguồn:  Rights group reports intensified arrests of critics ahead of Vietnam national congress

HRW – Việt Nam: Gia tăng bắt bớ trước kỳ Đại hội Đảng

(Bangkok) – Hôm nay, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền phát biểu rằng chính quyền Việt Nam đã gia tăng việc bắt bớ những người bị coi là bất đồng chính kiến trong vài tuần trước khi diễn ra Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ 14, dự kiến sẽ khai mạc vào ngày 19 tháng Giêng năm 2026. Chính quyền Việt Nam cần chấm dứt chiến dịch đàn áp đang được tăng cường nhằm vào những người phê phán chính quyền và phóng thích tất cả những người đang bị giam giữ vì bày tỏ chính kiến một cách ôn hòa.

Gần đây nhất, công an Hà Nội bắt giữ blogger Hoàng Thị Hồng Thái vào ngày mồng 7 tháng Giêng vì các bình luận của bà trên mạng xã hội có tính phê bình chính phủ đã thu hút được hàng nghìn lượt xem. Cuối tháng Mười hai năm 2025, các tòa án Việt Nam đã kết luận nhiều nhà bất đồng chính kiến khác có tội và áp đặt các bản án nặng nề.

“‘Đến hẹn lại lên’ để gia tăng bắt giữ và bỏ tù các nhà phê bình nổi tiếng trước kỳ Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam,” bà Patricia Gossman, Phó Giám đốc chuyên trách cấp cao Ban Á Châu của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền nói. “Nhà cầm quyền Việt Nam không chỉ cản trở người dân được bầu chọn những người lãnh đạo của chính đất nước mình, mà còn bịt miệng những người mà họ cho là có thể lên tiếng phàn nàn về quy trình đó.”

Đại hội đảng, được tổ chức năm năm một lần kể từ năm 1986, sẽ quyết định các vị trí lãnh đạo đất nước nhiệm kỳ tới. Quy trình này không có tính dân chủ và thiếu minh bạch. Dù là công dân nhưng nếu không phải là đảng viên sẽ không được công khai bàn bạc về các ứng viên của những vị trí cao nhất.

Tổ chức Theo dõi Nhân quyền nhận định rằng, trước các kỳ đại hội trong quá khứ, công an thường gia tăng bắt giữ và câu lưu tại gia tùy tiện nhằm dập tắt các tiếng nói phê bình có ảnh hưởng.

Từ giữa thập niên 2010, Hoàng Thị Hồng Thái, một nữ doanh nhân kiêm blogger 45 tuổi, đã đăng tải hàng trăm lời bình trên mạng xã hội, tập trung vào các vấn đề chính trị xã hội và bày tỏ sự đồng cảm với các nhà hoạt động nhân quyền bị đàn áp. Tính tới tháng Giêng năm 2026, tài khoản Meta của bà có 120.000 người theo dõi.

Vào cuối tháng Tư năm 2025, công an đã cấm xuất cảnh, triệu tập và thẩm vấn bà về các bài viết và dọa bắt bà. Vài ngày sau đó, bà đăng một tin trên mạng xã hội xin lỗi vì không còn lựa chọn nào khác ngoài dừng viết vì bị công an gây sức ép phải chọn giữa việc bày tỏ quan điểm hay chăm sóc đứa con bị tự kỷ của mình. “Làm mẹ hay vào tù.” Mấy ngày sau, bà tiếp tục viết trên Meta.

Tháng Sáu, bà đăng một bài trên mạng phê phán các điều 117 và điều 331 của bộ luật hình sự Việt Nam vi phạm quyền tự do ngôn luận đã được ghi nhận trong hiến pháp Việt Nam, và kêu gọi Quốc Hội sửa đổi hay hủy bỏ các điều luật đó. Điều 117 có nội dung rất rộng nghiêm cấm hành vi “làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam,” với chế tài lên tới 20 năm tù giam. Điều 331 hình sự hóa các hành vi bị coi là “xâm phạm lợi ích nhà nước,” với chế tài tới 7 năm tù giam.

Ngay hôm trước ngày bị bắt, Hoàng Thị Hồng Thái đã viết về các nỗi thống khổ mà bà và các con phải chịu đựng trong 11 năm kể từ khi bà bắt đầu đăng các bài viết trên mạng xã hội: “Mười một năm qua, cái giá phải trả không hề nhỏ. Gia đình tôi buộc phải chuyển nhà tám lần. Các con tôi phải chuyển trường bốn lần. Bản thân tôi từng bị những ‘lực lượng giấu mặt’ mang mã tấu vào tận nhà đe dọa. Tôi bị xịt hơi cay giữa đường. Xe máy của tôi ba lần bị đổ keo vào ổ khóa. Tôi từng bị gây tai nạn và đến nay vẫn còn sẹo trên lưng. Con tôi (đứa trẻ tự kỷ) từng bị công an tìm đến tận trường, để nói rằng mẹ nó là ‘phản động.’ Công ty của tôi bị chấm dứt hợp đồng với các đối tác một cách bất ngờ. Cửa hàng kinh doanh bị tấn công. Gia đình tôi bị vây hãm về kinh tế, bị bào mòn về tinh thần. Nhưng trong suốt từng ấy năm, chưa một lần tôi viết khác đi với công lý và quyền con người.”

Nhà cầm quyền Việt Nam cũng sử dụng điều 117 để trừng phạt ít nhất là sáu người khác chỉ trong vài tuần lễ gần đây.

Ngày 31 tháng Mười hai, một tòa án ở Hà Nội kết luận có tội và kết án vắng mặt một luật sư nhân quyền nổi tiếng Nguyễn Văn Đài, 56 tuổi, mức án 17 năm tù vì phê phán Đảng Cộng sản Việt Nam trên mạng xã hội. Là một cựu tù nhân chính trị từng bị chính quyền đàn áp, trừng phạt trong hơn hai thập niên, bao gồm hai lần ngồi tù, đến tháng Sáu năm 2018 ông được phép rời Việt Nam sang Đức khi đang thụ án 15 năm tù. Kể từ đó, ông vẫn phải sống lưu vong.

Cũng trong ngày 31 tháng Mười hai, một tòa án khác ở Hà Nội đã kết luận có tội và xử án vắng mặt nhà báo Lê Trung Khoa, 54 tuổi, sống ở Berlin, bản án 17 năm tù. Ông Lê Trung Khoa là sáng lập viên kiêm tổng biên tập của Thoibao.de, một trang tin tức tiếng Việt trên mạng thường đăng tải các tin chính trị và bình luận về các nhà lãnh đạo Việt Nam. Ba người bị cho là “đồng phạm” của ông Lê Trung Khoa là Đỗ Văn Ngà, một blogger về chính trị, Huỳnh Bảo Đức và Phạm Quang Thiện, nguyên giám đốc Trung tâm Kỹ thuật và Truyền thông đa phương tiện của Cổng Thông tin Điện tử Chính phủ. Ba người bị bắt vào tháng Mười một và tháng Mười hai.

Nhà cầm quyền Việt Nam cáo buộc ông Lê Trung Khoa đăng tải các video và bài viết “có nội dung xuyên tạc, phỉ báng chính quyền nhân dân; bịa đặt, gây hoang mang trong nhân dân.” Công an cho rằng Đỗ Văn Ngà viết chín trong số các bài viết và Phạm Quang Thiện có một bài. Họ cáo buộc Huỳnh Bảo Đức đã giúp biên tập và chèn hình ảnh vào trong bốn đoạn video. Với các hành vi được gọi là “phạm tội” này, tòa án kết án Đỗ Văn Ngà bảy năm, Huỳnh Bảo Đức sáu năm rưỡi và Phạm Quang Thiện năm năm rưỡi tù giam.

Vào ngày 27 tháng Mười hai, một tòa phúc thẩm ở Đà Nẵng tuyên giữ nguyên bản án 11 năm tù đối với Trịnh Bá Phương vì bị cho là sở hữu một biểu ngữ phê phán Đảng Cộng sản trong phòng giam của mình. Gia đình và luật sư bào chữa cho ông nói rằng Trịnh Bá Phương còn chưa được nhận bản bản án hình sự sơ thẩm vào thời điểm xử phúc thẩm theo quy định của pháp luật.

“Trong khi Việt Nam đang tìm cách thắt chặt hơn các mối quan hệ an ninh và kinh tế với các quốc gia khác, chính phủ các nước cần công khai lên án việc Việt Nam đang gia tăng bắt giữ các nhà bất đồng chính kiến,” bà Gossman nói. “Việc chính quyền Việt Nam thẳng tay đàn áp bất đồng chính kiến cần bị lên án chứ không để làm ngơ cho qua chuyện.”

Nguồn: Việt Nam: Gia tăng bắt bớ trước kỳ Đại hội Đảng

VNTB (18.01.2026)

 Y Quynh Bdap được nêu tên tại buổi điều trần của Ủy hội Hoa Kỳ về Tự do Tôn giáo Quốc tế

Ngày 13/1/2026 vừa qua, tại phiên điều trần của Ủy hội Hoa Kỳ về Tự do Tôn giáo Quốc tế (USCIRF) về vi phạm tự do tôn giáo với tín đồ Thiên Chúa giáo ngoài nước Mỹ, Y Phic H’dok, đồng sáng lập tổ chức Người Thượng vì Công lý (Montagnards Stand for Justice, viết tắt MSFJ) đã có mặt để phát biểu về cách nhà nước Việt Nam đàn áp người Thượng theo Thiên Chúa giáo.

Y Phic H’dok cũng nhắc tới Y Quynh Bdap, nhà hoạt động nhân quyền người Thượng bị dẫn độ về Việt Nam ngày 28/11/2025.

Sau đây là bản dịch tiếng Việt bài phát biểu:

“Xin chào quý vị,

Tên tôi là Y Phic H’dok. Tôi là tín đồ Thiên Chúa giáo người Thượng bản địa từ Tây Nguyên, Việt Nam. Tôi rất cảm kích vì hôm nay có cơ hội làm chứng nhân cho sự đàn áp có hệ thống và ngày càng gia tăng với người Thượng dưới chế độ cộng sản.

Từ đầu năm 2024, sau khi Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng lâm bệnh, Đại tướng Tô Lâm—nguyên Bộ Trưởng Bộ Công an và hiện là Tổng Bí thư—đã chỉ đạo gia tăng đàn áp tín đồ Thiên Chúa giáo người Thượng. Dưới sự lãnh đạo của Tô Lâm, Bộ Công an nhắm vào các nhà thờ tư gia chưa đăng ký, với sự tàn bạo chưa từng có. Những tín đồ tiếp tục thực hành tôn giáo đều bị bắt giữ tùy tiện và tra hỏi.

Từ khi còn trẻ, tôi đã bị chính quyền giám sát và bắt giữ ba lần không lý do chính đáng, chỉ vì là người bản địa. Cảm thấy không thể an toàn thực hiện sứ mệnh chia sẻ Phúc Âm với cộng đồng, tôi quyết định sang Campuchia và dạy học cho trẻ em vô quốc tịch. Trong thời gian ở Campuchia, tôi tham dự một khóa học về nhân quyền ở Thái Lan và định sau đó sẽ trở về quê hương, làm công tác vận động và giúp đỡ trẻ em. Không may, công an sách nhiễu gia đình tôi ở Việt Nam, muốn tôi trở về, rồi bắt cóc và treo cổ bố tôi trên cây tre. Tôi không thể về Việt Nam được nữa. Công an nhắn tin, nói tôi về và hứa sẽ không làm gì cả, nhưng gia đình nói đừng về, vì thế tôi trốn sang Thái Lan lánh nạn và tìm kiếm sự bảo vệ từ Cao ủy Tỵ nạn LHQ.

Ở Thái Lan, tôi muốn làm gì đó, để tìm công lý cho bố và cho người Thượng. Tại Thái Lan, phiên dịch cho người tỵ nạn, tôi nghe thêm nhiều câu chuyện buồn khác, chuyện của nạn nhân bị bách hại. Vì thế, tôi quyết định thành lập tổ chức Người Thượng vì Công lý (MSFJ) để vận động hòa bình cho quyền lợi của chúng tôi.

Sự đàn áp nay đã đạt tới mức khủng hoảng. Tháng 3/2024, MSFJ bị xếp là tổ chức khủng bố. Đồng sáng lập tổ chức, Y Quynh Bdap, gần đây bị dẫn độ từ Thái Lan và kết án 10 năm tù. Anh không phải là người duy nhất. Trong 22 tháng qua, một số thầy truyền đạo ôn hòa đã bị bỏ tù với cáo buộc mơ hồ: Nay Y Blang (4 năm rưỡi tù), Y Krêc Byă (13 năm tù), Y Thinh Niê (9 năm tù). Bi kịch nhất là cái chết của Mục sư Y Bum Byă vào tháng 3/2024, bị tìm thấy xác trong nghĩa trang chỉ vài giờ sau khi bị gọi đi gặp công an.

Hơn nữa, ngày 29/12/2025 vừa qua, đài truyền hình nhà nước VTV đã phát sóng một đoạn video dàn dựng cảnh “thú tội” của Y Quynh Bdap. VTV là công cụ tuyên truyền của Bộ Công an của Tô Lâm, với đặc vụ hoạt động tại Hoa Kỳ dưới vỏ bọc làm truyền thông. Đây là một ví dụ rõ ràng về đàn áp xuyên quốc gia.

Tôi kính cẩn đề nghị các hành động sau:

1. Truy trách nhiệm: Buộc Tổng Bí thư Tô Lâm và Bộ Công an chịu trách nhiệm giải trình về những vi phạm nhân quyền đã kể.
2. Giám sát: Bảo đảm Y Quynh Bdap được an toàn, và Nay Y Blang, Y Krêc Byă, và Y Thinh Niê được trả tự do.
3. Sự bảo vệ của Cao ủy Tỵ nạn LHQ: Kêu gọi Cao ủy Tỵ nạn bảo vệ người Thượng tỵ nạn ở Thái Lan. Hiện nay, Việt Nam đang nhắm vào các thành viên khác của MSFJ ở Thái Lan, và muốn tiếp tục với người khác việc họ đã làm với Y Quynh Bdap.
4. Kiểm tra thị thực: Kiểm tra nghiêm ngặt hơn với những người xin thị thực truyền thông từ Việt Nam, để ngăn chặn đặc vụ nhà nước hoạt động trên lãnh thổ Hoa Kỳ.

Cảm ơn rất nhiều. Chúa phù hộ quý vị.”

Mach Song Media 

Xem toàn bộ phiên điều trần tại đây: https://www.youtube.com/watch?v=X_0OzXy6i-A

 Nguồn: https://machsongmedia.org/all/vietnam/nhan-quyen/y-quynh-bdap-duoc-neu-ten-tai-buoi-dieu-tran-cua-uy-hoi-hoa-ky-ve-tu-do-ton-giao-quoc-te.html

VNTB (16.01.2026)

Dân Biểu Derek Trần kêu gọi trả tự do cho nhà báo Lê Hữu Minh Tuấn

Washington, DC – Dân Biểu Liên Bang Derek Trần (CA-45) ra thông cáo nhân dịp 5 năm kể từ khi ông Lê Hữu Minh Tuấn, một nhà báo và nhà hoạt động tại Việt Nam, bị Hà Nội bỏ tù vì lên tiếng phản đối các vi phạm nhân quyền của nhà nước cộng sản.

“Tuần này đánh dấu 5 năm kể từ khi nhà báo Lê Hữu Minh Tuấn bị cầm tù một cách oan sai chỉ vì ông có can đảm đứng lên chống lại những vi phạm nhân quyền tàn bạo tại Việt Nam. Trong suốt 5 năm qua, ông đã phải sống trong điều kiện giam giữ vô cùng tồi tệ, liên tục bị sách nhiễu và đe dọa từ nhà cầm quyền Việt Nam, và nhiều lần bị từ chối chăm sóc y tế cần thiết. Cách đối xử này là không thể chấp nhận, nhưng đáng buồn thay, đây không phải là trường hợp cá biệt. Hàng ngàn tù nhân lương tâm tại Việt Nam và trên toàn thế giới đang phải chịu đựng những hoàn cảnh tương tự,” Dân Biểu Derek Trần nói.

“Hoa Kỳ là ngọn hải đăng của tự do, dân chủ và cam kết không lay chuyển trong việc bảo vệ nhân quyền. Chúng ta có trách nhiệm phải dứt khoát bảo vệ quyền tự do ngôn luận và lên án các hành vi vi phạm nhân quyền trên toàn thế giới. Tôi kêu gọi chính quyền Trump và các đồng nghiệp của tôi tại Quốc Hội cùng tôi thúc đẩy việc trả tự do ngay lập tức cho ông Lê Hữu Minh Tuấn cũng như các tù nhân lương tâm ở khắp nơi.”

Theo Dân Biểu Derek Trần, chính phủ Việt Nam có hồ sơ nhân quyền đáng lên án, đặc biệt trong cách đối xử với những tiếng nói bất đồng chính kiến. Ông Lê Hữu Minh Tuấn bị bắt giam vào Tháng Giêng năm 2021, không qua thủ tục tố tụng công bằng, và bị tuyên án 11 năm tù theo những cáo buộc hoàn toàn thiếu cơ sở pháp lý rõ ràng.

Dân Biểu Derek Trần đã liên tục vận động cho việc trả tự do cho nhà báo Lê Hữu Minh Tuấn. Gần đây nhất, Dân Biểu Derek Trần đã gửi thư đến Đại Sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ, yêu cầu giải trình và chịu trách nhiệm về việc giam giữ oan sai này. Ông Derek Trần hiện là người bảo trợ chính thức cho nhà báo Lê Hữu Minh Tuấn trong khuôn khổ chương trình Defending Freedoms Project của Tom Lantos Human Rights Commission, một sáng kiến cho phép các dân biểu Quốc Hội Hoa Kỳ nêu bật tình trạng của các tù nhân lương tâm trên toàn thế giới và yêu cầu truy cứu trách nhiệm đối với những hành vi đối xử bất công.

Trong vai trò người bảo trợ, Dân Biểu Derek Trần cũng đã gửi thư đến Ngoại Trưởng Marco Rubio, yêu cầu Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ can thiệp khẩn cấp nhằm bảo đảm tự do cho nhà báo Lê Hữu Minh Tuấn.

 Nguồn: Facebook Hai Van Nguyen    (15.01.2026)